• Dr.Bahtiyar EREN

7. "Yalın yönetim" ve "değer" ilişkisi nedir?

Literatürde tek bir yalın yönetim tanımı bulunmamaktadır. Ancak, literatürde var olan tanımlar incelendiğinde bazı kavramların "olmazsa olmaz" olduğu görülmüştür. Bunlar; "değer", "üretim yalınlaştırılması/düzgünleştirilmesi", "üretimin hızlandırılması", "israfın azaltılması veya yok edilmesi", bu faaliyetleri yaparken "bilimsel teknik ve yöntemlerin kullanılması"dır. Ayrıca, yalın yönetim hem bir felsefenin adı hem de bu felsefenin gerektirdiği tekniklerin kullanılmasıdır. Bu doğrultuda önerilen yalın yönetim tanımı:


Yalın Yönetimin Tanımı

Bu tanımın daha kolay hatırlanması için Y.A.L.I.N kısaltması oluşturabilir miyiz? diye kendi kendime sorduğumunda bulduğum cevabı sizinle paylaşmak istiyorum.



Yalın yönetimde faaliyetler esasında üç gruba ayrılır (Charron vd., 2015:161). Bunlar;

(1) “Değer katan (Value-Added)”,

(2) “Değer katmayan (Nonvalue-Added)” ve

(3)“Değer katmayan ama zorunlu (Nonvalue-Added but necessary)” faaliyetlerdir.

"Ayrıştır" adımının ana konusu süreç içerisinde yürütülen faaliyetlerin bu üç gruptan birisine ayırmaktır. Ayrıştır adımının daha iyi anlaşılması için üç temel yalın kavramın ve aralarındaki farkların bilinmesi önemlidir.



Birinci grupta yer alan faaliyetler, yürürlükte olan mevzuat veya kanun gereği devlet tarafından zorunlu tutulan veya faaliyetin doğası gereği emniyet ve sağlık gerekçeleri ile uyulması zorunlu olan kuralları kapsar. Yalın yönetimde bu gruptaki faaliyetlere, Değer katmayan ama zorunlu (Nonvalue-added but necessary)” faaliyetler olarak adlandırılır. Bu faaliyetlerin iyileştirilmesi veya iyileştirme teklifinde bulunulması aşamasında mevzuat değişikliği gerektiği için orta veya uzun dönemde ele alınması önerilir.

İkinci grupta yer alan faaliyetler, kaynakları müşteri istek ve ihtiyaçlarına doğrudan katkı yapacak şekilde kullanan, kaynakları dönüştüren faaliyetlerdir. Yalın yönetimde bu gruptaki faaliyetlere, Değer Katan (Value-added)” faaliyetler olarak adlandırılır.

Üçüncü grupta yer alan faaliyetler, ürün ve hizmet üretiminde ihtiyaç duyulan ancak müşteri istek ve ihtiyaçlarına doğrudan katkı yapmayan faaliyetlerdir. Bu faaliyetler kullanılan kaynağı, zamanı veya alanı temsil eder. Bu faaliyetler Değer Katmayan (Nonvalue-added)” faaliyetler olarak adlandırılır.

Yalın faaliyetlerin 3'lü gruplaması

Türkiye’deki organizasyonları, Y.A.L.I.N kısaltmasındaki faaliyetlerden bir değerlendirmeye tabi tutsak veya bu faaliyetlerden organizasyonlar sınava girse, genelde organizasyonların performans karnesinin aşağıdaki gibi olacağı değerlendiriyorum. Nedeni çok basit aslında.


“Türk gibi başla, Alman gibi devam ettir, İngiliz gibi bitir” sözünün Türk iş ve hayat kültüründe başarı hikayelerinin çok az olması, bu yaklaşımın maalesef kökleşmemiş olması.

Y.A.L.I.N kavramlarının beklenen performans karnesi

Peki bu karnenin sorumlusu kimdir? Organizasyonların Y.A.L.I.N. hale gelmesinde birinci sorumluluk yöneticilerindir. Yöneticiler,

✒︎ Müşteri memnuniyeti sağlayacak ve organizasyonun politika ve hedeflerini gerçekleştirecek olan süreçlere yoğunlaşmalı,

✒︎ Bu süreçler dışında kalan süreç ve faaliyetleri tespit ederek mümkün olduğu derecede ortadan kaldıracak tedbirler geliştirmeli,

✒︎ Bu yaklaşımı iş yapış usulünün bir parçası haline getirmeli,

✒︎ Mümkün olduğu en kısa sürede Y.A.L.I.N faaliyetleri sonuçlandırmalıdır.


Yalın olmak için aşağıdaki konunun hikayesinde olduğu gibi karşılık beklemeden gördüğünüz küçük-büyük, önemli-önemsiz tüm aksaklıkların giderilmesi için ya çalışan olarak elinizden geleni yapmanız ya da yöneticilerinize bu aksaklıkları uygun iletişim araçları ile bildirmeniz tavsiye edilir.


Unutmayın, başarısızlığın mazereti çoktur ve herkes tarafından kısa sürede bulunur.


Konunun hikayesi:

Saray yolunda taş[1]

Eski zamanlarda bir kral, saraya gelen yolun üzerine kocaman bir kaya koydurmuş, kendisi de pencereye oturmuş, geçenleri izlemek için...

Ülkenin en zengin tüccarları, en güçlü kervancıları, saray görevlileri birer birer gelmişler, sabahtan öğlene kadar. Hepsi kayanın etrafından dolaşıp saraya girmişler. Pek çoğu kralı eleştirmiş: "Halkından bu kadar vergi alıyor ama yolları temiz tutamıyor" diyerek... Sonunda bir köylü çıkagelmiş. Saraya meyve ve sebze getiriyormuş. Sırtındaki küfeyi yere indirip iki eli ile kayaya sarılmış ve ıkına sıkına itmeye başlamış. Sonunda kan ter içinde kalmış ama kayayı da yolun kenarına çekmiş. Tam küfesini yeniden sırtına almak üzereymiş ki, kayanın eski yerinde bir kesenin durduğunu görmüş. Açmış ki bir de ne görsün, kese altın doluymuş. Bir de kralın notu varmış içinde... "Bu altınlar kayayı yoldan çeken kişiye aittir" diye yazıyormuş notta.

[1] http://www.sihirlihikaye.com/saray-yolundaki-tas.html


Organizasyondaki aksaklıklara ve problemlere yönelik şikâyette bulunan, bunlara çözüm önerisi getiren, çözen ve geliştiren çalışanları tanıyın, onurlandırın ve ödüllendirin.

Güzel günler sana gelmez, sen onlara yürüyeceksin.

Hz.Mevlana


Bu konu ile ilgili hazırlanmış video linki:



Not:


1. Yalın Yönetim ilgili diğer bilgileri Yazardan Direkt Yayınevi tarafından basılan "Yalın Yönetim ve Teknikleri: Soru ve Yanıtlarla" adlı kitabımda bulabilir, www.heryerdekitap.com ve amazon.com.tr adreslerinden sipariş vererek temin edebilirsiniz.

2. Ayrıca, www.freeleansixsigma.com web sayfamda Türkçe ve İngilizce Yalın Altı Sigma ile ilgili detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.

3. Yalın Yönetim ile ilgili kısa fakat öz ve açıklayıcı bilgileri içeren eğitici videolarımı "Dr.Bahtiyar EREN" YouTube kanalımda bulabilirsiniz. Videolarım İngilizce ve Türkçe olarak hazırlanmıştır.


Kalite dostu ve gönüllüsü olmanız ve kalmanız dileğiyle saygılarımı sunarım.

Dr.Bahtiyar EREN

Charron, R., Harrington, H.J., Voehl, F., Wiggin, H. (2015). The Lean Management Systems Handbook. Florida: CRC Press.


Resim Kaynağı

CreditScoreGeek

https://pixabay.com/images/id-516279/



12 views
Operations Research
CSSBB, CSSGB, CQE
(American Soceity of Quality-ASQ)

© 2019 by Bahtiyar EREN. Bu web sayfası Wix.com programı ile oluşturulmuştur.

Pictures are taken from https://pixabay.com