• Dr.Bahtiyar EREN

20. Kimseye anlatma hikayesi (İyilik yap denize at hikayesi) [1]


Kendine yapılmasını istemediğin şeyi başkalarına yapma.

Konfüçyüs


Çölde yardım eden adam (Kimseye anlatma hikayesi)

Öğretmen, öğrencilerine doğru insan olmayı, doğruluğu anlatmak amacıyla "Kimseye anlatma" isimli hikayesini başlamış okumaya.


Çölde devesiyle birlikte yürümekte olan bir çöl insanı Çölde güçlükle hareket eden, susuzluktan ölmek üzere olan bir adama rastlamış. Adam, Allah rızası için su istemiş. Devesinden inip kendi hörgücünden çaresiz adama bir şise su vermiş. Suyu içen adam birden çöl insanını ittiği gibi deveye atlayıp kaçmaya başlamış. Çöl insanı arkasından bağırmış: Tamam deveyi çalıyorsun ama senden bir ricam var. Sakın bu olanı kimseye anlatma. Bu isteği anlamsız bulan hırsız şaşırmış ve neden diye sormuş…Eğer bu yaptığını anlatırsan, bu dilden dile yayılır ve insanlar bir daha çölde yardıma muhtaç birini görünce yardım etmezler.


Öğretmenimiz hikaye bitince öğrencilerine hikayeden alabileceğimiz dersleri anlatmaya başlamış.

Hikâyeden çıkarabileceğimiz dersler:

Ders 1: Yaptığınız her iyiliğin karşılığını alamayabilirsiniz. Bazen de hikayede olduğu gibi yardım yaptığınız kişinin durumundan daha da kötü bir duruma bile düşebilirsiniz. Yardımı karşılıksız yapanların neden böyle yaptıklarını açıklayan üç atasözünü sizinle paylaşıyorum.


Ne verirsen elinle, o gider seninle. Atasözü Anlamı: Yaşadığı sürece yoksula, yetime, yolda kalmışa yardım eden, onları doyurup giydiren ve gözeten kimse, bunların karşılığını öbür dünyada alacaktır. Hatta Yüce Allah, ona kat kat fazlasıyla verecektir.


İyiliğe iyilik her kişinin işidir, kötülüğe iyilik er kişinin işidir. Azerbaycan Atasözü

Anlamı: İyiliğe karşı iyilik etmek olağanüstü bir şey değildir. Bunu herkes yapabilir. Herkesin yapamadığı şey, kötülüğe karşı iyilik etmektir. Bunu yapabilen kişi olgunluk ve erdemlilik örneğidir.


İyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir. Azerbaycan Atasözü

Anlamı: Karşılık beklemeden iyilik yap. İlgili, senden iyilik gördüğünü bilmese de Tanrı iyilik yaptığını bilir ve sen bu davranışından dolayı bir iç rahatlığı duyarsın.


Yani çocuklar, yaptığınız yardımın kıymetini karşınızdaki bilmese bile yüce Tanrı mutlaka bilecek ve sizi ödüllendirecektir.


Ders 2:

Bu hikayeyi çölden kaçan adamdan da dinleseniz, çölde yardım eden adamdan da dinleseniz "Bundan sonra yardım edeyim mi?", "Aynı şeyler benim de başıma gelir mi? vb. sorularını kendi kendinize sorabilirsiniz. "Gözler kendilerine, kulaklar başkalarına inanırlar" şeklindeki atasözü bize, hikayeyi hangi taraftan dinlerseniz dinleyin etkisinde kalacağınızı söylüyor. O yüzden iyilik yapmak ve yapılan iyiliği hatırlamak için Şems-i Tebriz'in "Hayatta her şey olabilirsin; fakat mühim olan hayatın içinde “insan” olabilmektir" sözünü rehber edinmelisiniz.


Şimdi sizin arkadaşınız hangisi? Çölde yardım eden mi? Yoksa çölde yardımı suistimal edip iyiliğe karşılık kötülük yapan mı? Lütfen arkadaşlarınızı gözden geçirebilir misiniz?

Arkadaşların önemi

Arkadaşınızı seçerken çok dikkatli olun. Çünkü,

İnsan, dostunun huyuna alır. Mevlana

Kimle gezdiğinize, kimle arkadaşlık ettiğinize dikkat edin. Çünkü bülbül güle, karga çöplüğe götürür. Mevlana

İtle yatan bitle kalkar. Atasözü


Ortak Anlamı: Yasak olan şeyler kişilere her zaman cezbedici gelmiştir, kötü olmak, kötü huylu olmak benimsenen bir davranış olmasa bile kolayca kapılacak bir hastalık gibidir. İnsan nefsi buna kolaca müsade eder. Kötü insanlar ile takıldıkça, onlarla birlikte oldukça onların kötü huyları kazanılır, kişiyede bulaşmış olur. Arkadaş seçerken dikkatli olmalı, kötü huylu insanlardan derhal uzaklaşmalıdır.


Kötülüğün bize bulaşmaması için ne yapmalıyız?

Kötülüğün bize bulaşmaması için ne yapmalıyız sorusunun cevabını da Mevlana'da arayalım.


İyilik aradın mı insanda kötülük kalmaz. Mevlana

Kimseden sana kötülük gelmesini istemiyorsan; fena söyleyici fena öğretici ve fena düşünceli olma. Mevlana


Karar verirken kişinin sözüne mi güvenmeli davranışına mı bakmalı?

"Peki kişinin sözüne mi, davranışına mı bakalım hocam?" diye soran öğrencisine

"Size şimdi üç söz söyleyeceğim, cevabını siz bulun, tamam mı?" der hocamız.


Bir insanın davranışları, sözlerinden daha yüksek sesle konuşur. Dale Carnegie

Davranışlarımız, sözlerimizi yalanlar. Epictetos

Davranışlar, herkesin kendisini seyrettiği bir aynadır. Goethe


Cevabınızı şimdi artık kendiniz verebilirsiniz. (Aramızda kalsın davranış daha önemli ve etkindir.)


Kötülüğü durdurabilir miyiz?

Çölden nasıl kurtulduğunu anlatan kişiye, "Ne akıllı adamsın", "İyi yapmışsın" veya "Adamı övüp alkışlarsanız" veya O'nun yapmış olduğu kötü davranışı görmezden ve duymazdan gelip hiç bir şey söylemezseniz, bu davranışı tasvip etmiş olursunuz.

O zaman ne mi olur? O sessiz kaldığınız, onayladığınız kötülük "er ya da geç" sizi bulur.

Bu yargının doğruluğu için Mevlana'yı dinlemekte fayda var.


Kötülük yaptın mı kork. Çünkü o bir tohumdur. Allah yeşertir karşınsa çıkartır. Mevlana

Kötülük etme kötü düşersin kuyu kazma kendin düşersin. Mevlana


Sonuç olarak kötülüğün azalması iyiliğin artması için ise

Basit ama çok etkin uygulama ile sonuca gidelim.


✒︎ Kötülüğü, kötü düşünceyi önce kendi içinde bitir.

✒︎ Sonra çevrendeki her türlü güzelliğe yoğunlaş.

✒︎ Seçtiğin arkadaşlarına, dostlarına dikkat et. Seni güzelliklere götürecek olanları hayatında tut. Diğerlerine yol ver gitsinler.

✒︎ Kendine yapılmasını istemediğin şeyi başkalarına yapma. Bu güzel uygulama ama yetmez.Kendine yapılmasını istemediğin şeyi duyduğun zaman da dinleme, anlatanı ikaz et, kötülüklerin değil güzelliklerin ve iyiliklerin yayılması için çalış, çabala. Çabalayanları da destekle, takdir et.

✒︎ Böylece kötülüğün sadece kulaktan kulağa yayılmasını önlemekle kalmaz, kötülüğün başkalarına ve en önemlisi gelecekte sana ve ailene gelmesini önlemiş olursun.


✒︎ Unutma, Mevlana'nın dediği gibi, "Güzel günler sana gelmez, sen onlara yürüyeceksin."

Yaşadığın yerlere güzel günlerin gelmesi de rastgele değildir. İyilikleri yücelterek, kötülükleri dışlayarak olur.

Haydi güzellikleri görmeye ve desteklemeye başlayalım.

[1] https://www.hayatakarken.com/kimseye-anlatma (07 Şubat 2020)

https://atasozleri.cokbilgi.com/dunya-dillerinde-atasozleri/ (07 Şubat 2020)


Konu ile ilgili video:




Güzel günler sana gelmez, sen onlara yürüyeceksin.

Hz.Mevlana


1. Yalın Yönetim ilgili diğer bilgileri Yazardan Direkt Yayınevi tarafından basılan "Yalın Yönetim ve Teknikleri: Soru ve Yanıtlarla" adlı kitabımda bulabilir, www.heryerdekitap.com ve amazon.com.tr adreslerinden sipariş vererek temin edebilirsiniz.

2. Ayrıca, www.freeleansixsigma.com web sayfamda Türkçe ve İngilizce Yalın Altı Sigma ile ilgili detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.

3. Yalın Yönetim ile ilgili kısa fakat öz ve açıklayıcı bilgileri içeren eğitici videolarımı "Dr.Bahtiyar EREN" YouTube kanalımda bulabilirsiniz. Videolarım İngilizce ve Türkçe olarak hazırlanmıştır.


Kalite dostu ve gönüllüsü olmanız ve kalmanız dileğiyle saygılarımı sunarım.

Dr.Bahtiyar EREN


Resim: https://images.app.goo.gl/YLXdzF5TmMxUFESj8 (Erişim Tarihi: 29 Ocak 2020)

[1] https://www.hayatakarken.com/kozadaki-kelebek-hikayesi.html (Erişim Tarihi: 06 Eylül 2019)


3 views
Operations Research
CSSBB, CSSGB, CQE
(American Soceity of Quality-ASQ)

© 2019 by Bahtiyar EREN. Bu web sayfası Wix.com programı ile oluşturulmuştur.

Pictures are taken from https://pixabay.com